Rynek Starego Miasta

Rynek Starego Miasta - strona Zakrzewskiego
dawna strona Zamkowa czyli południowa

Ignacy Wyssogota Zakrzewski herbu Wyssogota (ur. w 1745 roku w Starym Białczu, zm. 15 lutego 1802 roku w Żelechowie) – pierwszy prezydent Warszawy, chorąży poznański 1790-1795, stolnik poznański 1787–1790, podczaszy poznański 1786–1787, poseł na Sejm Czteroletni, wolnomularz, odznaczony Orderem Orła Białego (1792) i Orderem Świętego Stanisława (1792). Poseł na Sejm 1776 roku z ziemi wschowskiej. Poseł na sejm 1786 roku i sędzia sejmowy z województwa kaliskiego. Posłował z województwa poznańskiego na Sejm Czteroletni w 1788 roku. W 1791 był współzałożycielem Zgromadzenia Przyjaciół Konstytucji Rządowej. 16 kwietnia 1792 roku, po Konstytucji 3 maja, został okrzyknięty prezydentem Warszawy, lecz wkrótce, już 18 maja, Targowica pozbawiła go tej funkcji. Był członkiem sprzysiężenia, przygotowującego wybuch powstania kościuszkowskiego, w kwietniu 1794 po wypędzeniu Rosjan ze stolicy w wyniku insurekcji warszawskiej objął ponownie prezydenturę. 17 kwietnia stanął na czele Rady Zastępczej Tymczasowej. Wszedł następnie do Rady Najwyższej Narodowej jako szef jej Wydziału Żywności. Po upadku powstania został uwięziony w Petersburgu, zwolniony w 1796. Resztę życia spędził w swoim majątku w Żelechowie, gdzie został także pochowany na tamtejszym cmentarzu.

Numeracja (nieparzysta) strony Zakrzewskiego obejmuje kamienice od nr 1 - 13 czyli
od zbiegu ulic Celnej i Jezuickiej do Świętojańskiej łączącej się z Zapieckiem

kamienica nr 1
Walbachowska

kamienica nr 3
Juchtowska

kamienica nr 5
"pod Bazyliszkiem"

kamienica nr 7
"Złocista"

kamienica nr 9
Długoszowska

kamienica nr 11
Majeranowska

kamienica nr 13
"Pod Lwem"

Szkic kamienic - wygląd przedwojenny. Zaznaczono kontury domów po zniszczeniach II wojny światowej

Szkic kamienic - wygląd po odbudowie

Rynek Starego Miasta - strona Barssa
strona wschodnia

Barss Franciszek (1760-1812). Mieszczanin i adwokat warszawski. W okresie Sejmu Czteroletniego był głównym, obok Dekerta, bojownikiem o prawa dla miast. Należał do Zgromadzenia Przyjaciół Konstytucji Rządowej. Brał udział w przygotowaniach do Powstania Kościuszkowskiego w kraju i na emigracji. Od lutego 1794 r. przebywał w Paryżu jako przedstawiciel władz powstańczych. W środowisku emigracji popowstaniowej reprezentował kierunek umiarkowany, związany z organizacją emigracyjną powstałą we Francji, tzw. Agencją. Następnie współpracował z J. H. Dąbrowskim, był przedstawicielem Legionów Polskich w Paryżu. Od 1802 r. zamieszkiwał we Włoszech.
W czasie wojny 1812 r. zajmował się aprowizacją armii włoskiej. Zginął prawdopodobnie w czasie marszu Napoleona na Moskwę.

Numeracja (parzysta) strony Barssa obejmuje kamienice od nr 2 do 26
od ulicy Jezuickiej i Celnej do Krzywego Koła i Kamiennych Schodków

Historie kamienic pod obrazkiem

kamienica nr 2
Bornbachowska

kamienica nr 4
Czempińska

kamienica nr 6
Gizińska

kamienica nr 8
Ellebrantowska

kamienica nr 10
Troperowska

kamienica nr 12
Małodobrych

kamienica nr 14
Kupcewiczowska

kamienica nr 16
Greyberowska

kamienica nr 18
Orlemusowska

kamienica nr 20
Winklerowska

kamienica nr 22
"Pod Fortuną"

kamienica nr 24
Skwarczyńskich

kamienica nr 26
Preysowska

Szkic kamienic - wygląd przedwojenny. Zaznaczono kontury domów po zniszczeniach II wojny światowej

Szkic kamienic - wygląd po odbudowie

Rynek Starego Miasta - strona Kołłątaja
strona zachodnia, zwana dawniej Lewą

Kołłątaj Hugo (1750-1812). Mąż stanu, uczony i pisarz polityczny; podkanclerzy wielki koronny, działacz Komisji Edukacji Narodowej i Towarzystwa do Ksiąg Elementarnych, reformator Akademii Krakowskiej. Był jednym z przywódców stronnictwa patriotycznego i ideowym twórcą reform Sejmu Czteroletniego, współtwórcą projektu Konstytucji 3 Maja i innych aktów ustawodawczych. Skupiał wokół siebie grono postępowych działaczy i publicystów, powszechnie znane jako Kuźnica Kołłątajowska. Zebrania ich odbywały się w rezydencji Kołłątaja na Solcu, zw. „Pasztetem". Na emigracji od 1792 r. brał udział w przygotowaniu powstania. W 1794 r. został członkiem Rady Najwyższej Narodowej i kierownikiem Wydziału Skarbu. Po upadku powstania był więziony przez Austriaków do 1802 r. W czasach Księstwa Warszawskiego został odsunięty od władzy. Zmarł w Warszawie w kamienicy przy Rynku Starego Miasta 21. Najważniejsze dzieła: Listy anonima, Prawo polityczne Narodu Polskiego, Porządek fizyczno-moralny.
Grób w katakumbach na cmentarzu Powązkowskim, miejsce nie znane. Tablica pamiątkowa przy Rynku Starego Miasta, na domu, w którym zmarł.

Numeracja (nieparzysta) strony Kołłątaja obejmuje kamienice od nr 15 - 31
czyli od Zapiecka łączącego się ze Świętojańską do zbiegu Wąskiego Dunaju i ulicy Nowomiejskiej

Historie kamienic pod obrazkiem

kamienica nr 15
Simonettich

kamienica nr 17
Godswilera

kamienica nr 19
Wójtowska

kamienica nr 21
Friczowska

kamienica nr 21A
Klucznikowska

kamienica nr 23
Anszultowska

kamienica nr 25
Rolińska

kamienica nr 27
Fukierowska

kamienica nr 29
Gizińska

kamienica nr 31
"Pod św. Anną"

Szkic kamienic - wygląd przedwojenny. Zaznaczono kontury domów po zniszczeniach II wojny światowej

Szkic kamienic - wygląd po odbudowie

Rynek Starego Miasta - strona Dekerta
strona północna

Dekert Jan (1738 - 1790). Prezydent m. Starej Warszawy w l. 1789—90. Mieszczanin warszawski. W dobie Sejmu Czteroletniego był głównym rzecznikiem interesów miast polskich, inicjatorem i przywódcą słynnej „czarnej procesji" delegatów miejskich, która w grudniu 1789 r. udała się na Zamek i złożyła królowi memoriał w sprawie przywrócenia dawnych praw i przywilejów miastom Rzeczypospolitej. Wyróżnił się również działalnością na polu gospodarczym. W l. 1771—85 był starszym Konfraterni Kupieckiej, w 1766 r. — współzałożycielem Kompanii Manufaktur Wełnianych; w 1776 r. wydzierżawił wraz z P. Blankiem i J. Rafałowiczem od Skarbu Koronnego monopol tabaczny. Dorobił się fortuny, którą stracił na skutek działalności politycznej. Zmarł w kamienicy przy ul. Nowomiejskiej 4, w czasie obrad Sejmu Czteroletniego, w okresie największego nasilenia walki o prawa dla miast. Grób w katedrze św. Jana; tamże 2 epitafia wykonane w poł. XIX w. przez H. Stattlera: prezydenta Dekerta i jego syna, bpa Jana Dekerta, z portretami malowanymi przez J. K. Kaniewskiego, zniszczone zostały w czasie ostatniej wojny.

Numeracja (parzysta) strony Dekerta obejmuje kamienice od nr 28 do 42
pomiędzy Krzywym Kołem i Kamiennymi Schodkami i ulicą Nowomiejską łączącą się z Wąskim Dunajem.