Rynek 1 hip. 35, kamienica Walbachowska (Gizińska). Zbudowana przed 1498 przez Wantropków, którzy od 1465 wymieniani jako właściciele domu, początkowo zapewne drewnianego. Pierwotna kamienica prawdopodobnie od razu dwutraktowa (najstarsze wątki muru w przednim i tylnym trakcie). Andrzej Wantropczyc Gasztołd odstąpił ją 1507 Jankowi Litwanowi, zw. też Genkiem lub Yenkiem; po 1519 własnością Franciszka Łyszcza, kuśnierza, a od 1522 Macieja Pasa, krawca. 1546-53 należała do Jakuba Krzywopatrz, a 1553-99 do kupca i prefekta żup ruskich Melchiora Walbacha, który odziedziczył również przyległą posesję na tyłach działki rynkowej, wychodzącą frontem na ul. Jezuicką (zob. Dawne kolegium, ul. Jezuicka nr 1/3). Rozbudowywana i przekształcana w drugiej połowie XVI przez Walbacha zapewne w kilku etapach (1558 libertowana, prawdopodobnie po zakończeniu pierwszego etapu prac): wzniesiona nowa ściana frontowa, wyk. sklepienia piwnic oraz przebudowane przyziemie, gdzie wydzielony sklep-izba frontowa, szersza od sieni. 1599 zajęta przez norymberskich wierzycieli Walbacha. 1607 spalona (w piwnicy ślady pożaru). 1609 dom przy Jezuickiej sprzedany jezuitom, a kamienica rynkowa Gizom, którzy ją odbudowali, zmieniając prawdopodobnie układ na trzytraktowy, jaki stwierdzony 1669. Murowana oficyna zbudowana przez Walbacha lub Gizów. 1677 potwierdzenie libertacji. W. XVIII należała do rodziny Andrychowiczów, którzy 1702-07 dokonali gruntownej przebudowy, upamiętnionej marmurową tablicą na fasadzie (nie zachowaną). Zapewne nadbudowana wtedy do pięciu kondygnacji zyskała (jedyną obecnie w tej pierzei) latarnię. W końcu XVIII w. przy ponownej przebudowie przez ówczesnego właściciela Pawła Antoszewskiego, metrykanta, zmieniono wystrój wnętrz (m.in. powstały wówczas plafony mal. przez Marcelego Bacciarellego [?], nie istniejące już w. XIX). Następnymi dziedzicznymi właścicielami Voglowie, a potem m.i. Gołembiowscy (1852-1913), ostatni Nowcowie. Kamienica remontowana w latach dwudziestych w. XX, polichromię fasady wyk. 1928 Leonard Pękalski.
Po zniszczeniu 1944 zachowane piwnice i mury parteru wraz z detalami (częściowo portale). Odbudowana 1951-53 wg proj. Mieczysława Kuzmy i Józefa Chodaczka, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944; Wymurowane na nowo sklepienia piwnic i ściany nadziemne. - Pięciokondygnacjowa, trzytraktowa. Piwnice trzytraktowe (do czasu odbudowy gotyckie, sklepione). Układ wnętrz parteru częściowo zmieniony (m.i. zlikwidowana klatka schodowa i przechód na podwórze), po prawej wąska sień odcięta od podwórza, w niej zachowany portal do sklepu przedniego (jeden z dwóch istniejących do 1951). Fasada trzyosiowa. W przyziemiu piaskowcowy portal, odtworzony wg zachowanego do 1951, pochodzącego zapewne z 1702-7, boniowany, zamknięty półkoliście, zwieńczony zloconą kulą, ponad którą w małej niszy muszla; z lewej okno zamknięte półkoliście (małe okienko z prawej strony nowo projektowane). W najwyższej kondygnacji dekoracja sgraffitowa 1953, o elementach marynistycznych, wyk. Bohdan Urbanowicz oraz Helena i Lech Grześkiewiczowie. Nad dachem trzyokienna latarnia. Ozdobny wietrznik (róża wiatrów) z syreną i datą 1953, proj. Jerzy Brabander i Zygmunt Kropisz.
Po zniszczeniu 1944 zachowane piwnice i mury parteru wraz z detalami (częściowo portale). Odbudowana 1951-53 wg proj. Mieczysława Kuzmy i Józefa Chodaczka, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944; Wymurowane na nowo sklepienia piwnic i ściany nadziemne. - Pięciokondygnacjowa, trzytraktowa. Piwnice trzytraktowe (do czasu odbudowy gotyckie, sklepione). Układ wnętrz parteru częściowo zmieniony (m.i. zlikwidowana klatka schodowa i przechód na podwórze), po prawej wąska sień odcięta od podwórza, w niej zachowany portal do sklepu przedniego (jeden z dwóch istniejących do 1951). Fasada trzyosiowa. W przyziemiu piaskowcowy portal, odtworzony wg zachowanego do 1951, pochodzącego zapewne z 1702-7, boniowany, zamknięty półkoliście, zwieńczony zloconą kulą, ponad którą w małej niszy muszla; z lewej okno zamknięte półkoliście (małe okienko z prawej strony nowo projektowane). W najwyższej kondygnacji dekoracja sgraffitowa 1953, o elementach marynistycznych, wyk. Bohdan Urbanowicz oraz Helena i Lech Grześkiewiczowie. Nad dachem trzyokienna latarnia. Ozdobny wietrznik (róża wiatrów) z syreną i datą 1953, proj. Jerzy Brabander i Zygmunt Kropisz.
Adres Rynek Starego Miasta 1/3 posiada restauracja - "Bistro Warszawa" tel. 501 438 007
(wejście do lokalu jest w kamienicy oznaczonej jako Jezuicka 7)
(wejście do lokalu jest w kamienicy oznaczonej jako Jezuicka 7)
Rynek nr 3, hip. 36, kamienica Juchtowska (Neisserów, Szawłowska). Pierwszym znanym właścicielem wzmiankowany 1459 Burchard Sulmeister. Kamienica murowana wzniesiona przed 1468, zapewne przez Andrzeja Rosomaka, do którego należała 1465-71. Pierwotnie jednotraktowa (głębokość obecnych dwóch przednich traktów). Następnymi właścicielami kupiecka rodzina Neisserów (podobnie jak przyległej parceli ciągnącej się od tyłów działki do ul. Jezuickiej, zob. Dawne kolegium, ul. Jezuicka nr 1/3). W pierwszej połowie w. XVI kamienica rozbudowana: dostawiony tylny trakt, mieszczący tylną izbę i niepodpiwniczony przechód na podwórze; piwnice starej części domu wówczas przedzielone ścianą poprzeczną i sklepione. Po Neisserach posesję odziedziczył szlachcic Stanisław Szawłowski (Szablowski), mąż Neisserówny, a następnie jego syn Krzysztof, kupcy (bez części parceli od ul. Jezuickiej, która w posiadaniu sąsiada, Melchiora Walbacha, zob. Rynek nr 1). Przed 1554 Szawłowski zbudował nieistniejącą dziś murowaną oficynę; w tymże roku wzmiankowana ściana graniczna, którą postawił od strony posesji Walbacha. 1601 podział dwupiętrowej wówczas kamienicy między spadkobierców: Jakuba Gosławskiego, medyka królewskiego i szlachcica Mateusza Kosińskiego.
Spalona 1607 i odbudowana prawdopodobnie przez wspomnianych spadkobierców jako trzytraktowa, a tylna część działki sprzedana jezuitom. Frontową kamienicę nabył następnie cyrulik królewski Jerzy Jucht. 1659 i 1662 wzmianki o złym stanie budynku. 1669 własność Marcina Giekra. Remont i przebudowa na czterokondygnacjową kamienicę na początku w. XVIII przez ówczesnego właściciela Jakuba Sztyca.
Po nim właścicielami: Marcin Ginter (Giecler), Józef Miklasiewicz, metrykant Wielkiego Księstwa Litewskiego, i Flaczkiewiczowie; w. XIX i XX m.in.: Woźniakowscy (od 1856) i Wiśniewscy (od 1886) oraz ich sukcesorzy. 1928 polichromię fasady wykonał Zygmunt Grabowski.
Po zniszczeniu 1944 zachowane m.in. piwnice i fasada do wysokości gzymsu wieńczącego. Odbudowana bez oficyny 1952-53 wg proj. Mieczysława Kuźmy i Józefa Chodaczka, fasada wg stanu sprzed 1944, układ wnętrz (poza lokalizacją sieni) zmieniony. - Czterokondygnacjową, trzytraktowa. Fasada trzyosiowa. W przyziemiu autentyczne obramowania otworów wyk. z piaskowca, z pocz. w. XVII (z odbudowy po pożarze 1607), profilowane: portal zamknięty półkoliście z zaznaczonym kluczem i autentyczną (przeniesioną z innego budynku) kratą w nadświetlu, obramienie okna (dawniej drzwi sklepu), zamkniętego odcinkowo z zaznaczonym kluczem, oraz prostokątne obramienie drzwi do piwnicy. Powyżej parteru fasada ozdobiona polichromią 1953 przez Bohdana Urbanowicza oraz Helenę i Lecha Grzeskiewiczów, o tematyce związanej z profesją właściciela, cyrulika Juchta.
Spalona 1607 i odbudowana prawdopodobnie przez wspomnianych spadkobierców jako trzytraktowa, a tylna część działki sprzedana jezuitom. Frontową kamienicę nabył następnie cyrulik królewski Jerzy Jucht. 1659 i 1662 wzmianki o złym stanie budynku. 1669 własność Marcina Giekra. Remont i przebudowa na czterokondygnacjową kamienicę na początku w. XVIII przez ówczesnego właściciela Jakuba Sztyca.
Po nim właścicielami: Marcin Ginter (Giecler), Józef Miklasiewicz, metrykant Wielkiego Księstwa Litewskiego, i Flaczkiewiczowie; w. XIX i XX m.in.: Woźniakowscy (od 1856) i Wiśniewscy (od 1886) oraz ich sukcesorzy. 1928 polichromię fasady wykonał Zygmunt Grabowski.
Po zniszczeniu 1944 zachowane m.in. piwnice i fasada do wysokości gzymsu wieńczącego. Odbudowana bez oficyny 1952-53 wg proj. Mieczysława Kuźmy i Józefa Chodaczka, fasada wg stanu sprzed 1944, układ wnętrz (poza lokalizacją sieni) zmieniony. - Czterokondygnacjową, trzytraktowa. Fasada trzyosiowa. W przyziemiu autentyczne obramowania otworów wyk. z piaskowca, z pocz. w. XVII (z odbudowy po pożarze 1607), profilowane: portal zamknięty półkoliście z zaznaczonym kluczem i autentyczną (przeniesioną z innego budynku) kratą w nadświetlu, obramienie okna (dawniej drzwi sklepu), zamkniętego odcinkowo z zaznaczonym kluczem, oraz prostokątne obramienie drzwi do piwnicy. Powyżej parteru fasada ozdobiona polichromią 1953 przez Bohdana Urbanowicza oraz Helenę i Lecha Grzeskiewiczów, o tematyce związanej z profesją właściciela, cyrulika Juchta.
W kamienicy tej pod środkowym oknem jest niewielka tabliczka w której umieszczono wierszyk Antoniego Słonimskiego:
Tutaj była rezura,
Cyrulika Juchta,
który krew z żył puszczał
i wapory z brzucha.
Leczył kolki, śledziony i serca.
Już dziś nikogo nie uśmierca,
bo sam wyzionął ducha
w kamienicy działa apartament - MONDRIAN Luxury Suites & Apartments tel. 538299100
Pierogi "Stare Miasto" - 660401601
Tutaj była rezura,
Cyrulika Juchta,
który krew z żył puszczał
i wapory z brzucha.
Leczył kolki, śledziony i serca.
Już dziś nikogo nie uśmierca,
bo sam wyzionął ducha
w kamienicy działa apartament - MONDRIAN Luxury Suites & Apartments tel. 538299100
Pierogi "Stare Miasto" - 660401601
Rynek nr 5, hip. 37, kamienica Riaucourta (Jeleniowska, Pod Bazyliszkiem). Od 1465 wzmiankowany jako właściciel Jan Kirstan, który przed 1470 wystawił kamienicę, zapewne jednotraktową, o głębokości obecnych dwóch przednich traktów. Od końca w. XV należała do kupieckiej rodziny Gniewańskich, następnie 1507-36 do Siodlarzy (Siodlarzewiczów) i Dambalów (Dąbalów).
Ok. 1538 własnością Franciszka Łyszcza, kupca, pisarza sądu radzieckiego, potem burmistrza staromiejskiego, przez którego prawdopodobnie przebudowana; wtedy zapewne dostawiony tylny trakt z izbą i przechodem na podwórze, a piwnice w przedniej części domu podzielone i przesklepione. Potem własnością Wiktoryna Eychela i od 1576 Mikołaja Alexandra (Alexandriniego), medyka i rajcy. 1607 spalona, po czym spadkobiercy sprzedali ją jezuitom, a ci 1614 burmistrzowi Stanisławowi Jeleniowi, który kamienicę odbudował.
Po 1632 należała do Jana Kotyńskiego, sekretarza i pisarza kancelarii królewskiej, który wzmiankowany też 1659 i 1669;wówczas układ kamienicy już trzytraktowy. W pierwszej połowie XVIII w. jednym z właścicieli Piotr Riaucourt, bankier; mieściła wówczas jego kantor. W tym czasie nadbudowana do czterech kondygnacji.
Ok. 1770-80 fasada zyskała wystrój klasycystyczny, być może za własności Prejów (Breyów), w których rękach (a następnie ich sukcesorów) w ostatnich latach w. XVIII.
W 1796 własnością Kwiatkowskich, 1824 Choromańskich, 1831 Nowickich, 1841 Samowiczów i ich spadkobierców, 1908 Zawadzkich. 1871 oficyna tylna jeszcze drewniana. 1928 polichromia fasady wyk. przez Stanisława Rzeckiego.
Po 1935 parter przerobiony na urząd pocztowy.
Po zniszczeniu 1944 fasada zachowana do wysokości gzymsu wieńczącego. Po rozebraniu pozostałości kamienica odbudowana 1952-53 wg proj. Mieczysława Kuźmy i Lesława Nowakowskiego, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944, zachowującego cechy przebudowy z 1770-80, bez oficyn. - Czterokondygnacjowa z mieszkalnym poddaszem, trzytraktowa. Układ wnętrz wyższych kondygnacji nowy, proj. pracowni Piotra Biegańskiego, przystosowany na użytek restauracji „Bazyliszek". Fasada trzyosiowa. Przyziemie nowo projektowane, kuta wywieszka z przedstawieniem bazyliszka proj. Jerzego Brabandera.
Ok. 1538 własnością Franciszka Łyszcza, kupca, pisarza sądu radzieckiego, potem burmistrza staromiejskiego, przez którego prawdopodobnie przebudowana; wtedy zapewne dostawiony tylny trakt z izbą i przechodem na podwórze, a piwnice w przedniej części domu podzielone i przesklepione. Potem własnością Wiktoryna Eychela i od 1576 Mikołaja Alexandra (Alexandriniego), medyka i rajcy. 1607 spalona, po czym spadkobiercy sprzedali ją jezuitom, a ci 1614 burmistrzowi Stanisławowi Jeleniowi, który kamienicę odbudował.
Po 1632 należała do Jana Kotyńskiego, sekretarza i pisarza kancelarii królewskiej, który wzmiankowany też 1659 i 1669;wówczas układ kamienicy już trzytraktowy. W pierwszej połowie XVIII w. jednym z właścicieli Piotr Riaucourt, bankier; mieściła wówczas jego kantor. W tym czasie nadbudowana do czterech kondygnacji.
Ok. 1770-80 fasada zyskała wystrój klasycystyczny, być może za własności Prejów (Breyów), w których rękach (a następnie ich sukcesorów) w ostatnich latach w. XVIII.
W 1796 własnością Kwiatkowskich, 1824 Choromańskich, 1831 Nowickich, 1841 Samowiczów i ich spadkobierców, 1908 Zawadzkich. 1871 oficyna tylna jeszcze drewniana. 1928 polichromia fasady wyk. przez Stanisława Rzeckiego.
Po 1935 parter przerobiony na urząd pocztowy.
Po zniszczeniu 1944 fasada zachowana do wysokości gzymsu wieńczącego. Po rozebraniu pozostałości kamienica odbudowana 1952-53 wg proj. Mieczysława Kuźmy i Lesława Nowakowskiego, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944, zachowującego cechy przebudowy z 1770-80, bez oficyn. - Czterokondygnacjowa z mieszkalnym poddaszem, trzytraktowa. Układ wnętrz wyższych kondygnacji nowy, proj. pracowni Piotra Biegańskiego, przystosowany na użytek restauracji „Bazyliszek". Fasada trzyosiowa. Przyziemie nowo projektowane, kuta wywieszka z przedstawieniem bazyliszka proj. Jerzego Brabandera.
Restauracja "Bazyliszek" działa na Starym Rynku już ponad 30 lat - tel 22 831 18 41
Old Town Home - 792040097
Old Town Home - 792040097
Rynek nr 7, hip. 38, kamienica Złocista (Złota, Siodlarzewska). 1462 wzmiankowany dom Mikołaja Lewko, 1503 wymieniona kamienica, odziedziczona po Lewkach przez ich zięcia Stanisława Siodlarza (Siodlarzewicza), kupca; wówczas dwukondygnacjowa. Między 1513, a 1530 budowa oficyny. Przebudowywana w XVI w. 1576-1616 własność aptekarza Marcina Umiastowskiego, przez którego prawdopodobnie odbudowana po spaleniu 1607. Przebudowana przez kolejnego właściciela, wójta i burmistrza, sekretarza królewskiego Stanisława Baryczkę St. (zm. 1651): podwyższona o jedną lub dwie kondygnacje otrzymała wówczas trzytraktowy układ z przejezdną sienią na podwórze i klatką schodową w środkowym trakcie oraz późnorenesansową dekorację fasady ze złoceniami (stąd nazwa kamienicy). Po połowie w. XVII własność Wojciecha Baryczki Mł., rajcy, wójta, sekretarza królewskiego, pisarza skarbu koronnego, potem Kotowskich, w. XVIII Simonettich, Egersdorftów (do 1815), a w. XIX m.in. Kuśnierskich i do 1938 Piątkowskich. 1928 polichromia fasady wyk. przez Stanisława Kazimierza Ostrowskiego.
Po zniszczeniu 1944 pozostały piwnice i nikłe resztki przyziemia. Odbudowana 1952-53 wg proj. Mieczysława Kuzmy i Lesława Nowakowskiego w nawiązaniu do stanu sprzed 1944, bez oficyn, z zachowaniem elementów późnorenesansowej dekoracji z pierwszej połowy XVII w. - Czterokondygnacjowa, trzytraktowa.
Parter z obecnie nieprzelotową sienią z prawej, sklepioną kolebkowo-krzyżowo; w trakcie środkowym z lewej strony klatka schodowa z fragmentem odrestaurowanej (?) kamiennej balustrady późnorenesansowej. Fasada trójosiowa.
W przyziemiu odtworzony kamienny, boniowany portal z pierwszej połowy w. XVII, przejezdny, zamknięty półkoliście ze zrekonstruowaną kratą w nadświetlu (oryginalna istniała do 1944), w której monogram SB (Stanisław Baryczka). Obok okno zamknięte półkoliście w nowym kamiennym obramieniu (dawne wejście do sklepu). Obramienia okien pięter z piaskowca, ze złoceniami, na I i II p. z gzymsami pod- i nadokiennymi, ornamentem perełek, wolich oczu i rozet.
Po zniszczeniu 1944 pozostały piwnice i nikłe resztki przyziemia. Odbudowana 1952-53 wg proj. Mieczysława Kuzmy i Lesława Nowakowskiego w nawiązaniu do stanu sprzed 1944, bez oficyn, z zachowaniem elementów późnorenesansowej dekoracji z pierwszej połowy XVII w. - Czterokondygnacjowa, trzytraktowa.
Parter z obecnie nieprzelotową sienią z prawej, sklepioną kolebkowo-krzyżowo; w trakcie środkowym z lewej strony klatka schodowa z fragmentem odrestaurowanej (?) kamiennej balustrady późnorenesansowej. Fasada trójosiowa.
W przyziemiu odtworzony kamienny, boniowany portal z pierwszej połowy w. XVII, przejezdny, zamknięty półkoliście ze zrekonstruowaną kratą w nadświetlu (oryginalna istniała do 1944), w której monogram SB (Stanisław Baryczka). Obok okno zamknięte półkoliście w nowym kamiennym obramieniu (dawne wejście do sklepu). Obramienia okien pięter z piaskowca, ze złoceniami, na I i II p. z gzymsami pod- i nadokiennymi, ornamentem perełek, wolich oczu i rozet.
Rynek nr 9, hip. 39, kamienica Długoszowska (Dom Hermanowski). Zbudowana prawdopodobnie 1438 przez pierwszego znanego właściciela Hermana (sąsiad Wacław, Rynek nr 11, uczestniczy w budowie wspólnej ściany; relikty najstarszych murów w przednim trakcie). Następnie należy do jego spadkobierców, a od 1501 przez półtora wieku do Długoszów. W tym czasie kilkakrotnie przebudowywana. W czasie głównej przebudowy w. XVI wykonano sklepienia piwnic wraz ze ścianą wzdłużną w trakcie przednim oraz schody z piwnicy, które zasłoniły wcześniejsze wejście z sieni do izby tylnej na parterze. 1578 i 1607 niszczona pożarami i odbudowywana przez Długoszów ze zmianą układu na trzytraktowy (poświadczony 1659 i 1669). Po 1655 własnością Aleksandra Gizy. W. XVIII należała m.i. do: Szampanich (1705), Franusse (Fracose, 1743), starosty różańskiego Reynharda (1754), później Rostki i Flaczkiewiczów. Zapewne w pierwszej połowie w. XVIII przebudowana na kamienicę czterokondygnacjową. W pierwszej połowie w. XIX częste zmiany właścicieli, m.in. od 1844 Dąbkowscy i spadkobiercy, od 1867 Krugerowie, w 1930 Gajno. Remontowana 1925. 1928 polichromię fasady wyk. Karol Siciński.
Po zniszczeniu 1944 zachowane piwnice. Odbudowana 1952-53 wg proj. Mieczysława Kuzmy i Józefa Chodaczka, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944, bez klatki schodowej (wlot do klatki pod nr 11). - Czterokondygnacjowa z mieszkalnym poddaszem, trzytraktowa. Fasada trzyosiowa. W przyziemiu odtworzony portal z pierwszej połowy w. XVII, boniowany, zamknięty półkoliście i duże prostokątne okno w kamiennej opasce (w miejscu dawnych drzwi do sklepu), nad którym płycina z kamienną płaskorzeźbą rysia (nowa). Polichromia 1953 o tematyce zwierzęcej, wyk. przez Juliusza i Krystynę Studnickich.
Po zniszczeniu 1944 zachowane piwnice. Odbudowana 1952-53 wg proj. Mieczysława Kuzmy i Józefa Chodaczka, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944, bez klatki schodowej (wlot do klatki pod nr 11). - Czterokondygnacjowa z mieszkalnym poddaszem, trzytraktowa. Fasada trzyosiowa. W przyziemiu odtworzony portal z pierwszej połowy w. XVII, boniowany, zamknięty półkoliście i duże prostokątne okno w kamiennej opasce (w miejscu dawnych drzwi do sklepu), nad którym płycina z kamienną płaskorzeźbą rysia (nowa). Polichromia 1953 o tematyce zwierzęcej, wyk. przez Juliusza i Krystynę Studnickich.
Na parterze - kawiarnia i ciastkarnia restauracji "Bazyliszek"
Rynek Apartament Old Town - 224659135
Rynek nr 11, hip. 40, kamienica Majeranowska (Pomianowska). 1428 wzmiankowany dom drewniany Hanny Złota Dura (Anna Slothadura),dziesięć lat później sprzedany wójtowi Nowej Warszawy Wacławowi (Venceslausowi). 1455 własnością Grzegorza Litwana (Litwina), który przypuszczalnie zbudował murowaną, zapewne jednotraktową kamienicę, wzmiankowaną 1457. W tymże roku zrzekł się on jej na rzecz swego zięcia Janka Litwana, kuśnierza. W końcu w. XV własność Mikołaja Pomiana, przez którego przebudowana po 1513: dodany tylny trakt, dostawiony do ściany z kominem, wspólnej z domem Rynek nr 13, wzniesionej w tymże roku przez sąsiada Jana Wilczka (sklepienia piwnic tego traktu późniejsze, niż ściany); w przednim trakcie kamienicy wykonano sklepienia piwnic wraz z wzdłużną ścianą środkową. 1545 nabyta przez Mikołaja Czajkę (alias Davidek), wzmiankowanego do 1560, następnie własność rodziny Marianich (Maieran, Marian): Jana Jakuba, aptekarza królewskiego, rajcy, i Mikołaja, również aptekarza królewskiego, burmistrza, oraz ich spadkobierców. Przed 1659, kiedy w połowie własnością Gytów, w połowie Gutowskiego, przebudowana na trzytraktową. W połowie XVIII w. należała m.in. do Simonettich i później Egersdorffów. Przebudowana ok. 1770 przez właściciela, którego monogram IR (odczytywany ostatnio jako Jakub Rabę) zdobił kratę nadświetla.
1898 własność Deptucha, 1909-15 Wachulskiego.
Od 1915 należała do Towarzystwa Wydawniczego w Warszawie, mieściła się tu oficyna wydawniczo-księgarska Jakuba Mortkowicza. 1928 polichromię fasady wyk. Stanisław Kazimierz Ostrowski.
Po zniszczeniu 1944 zachowane piwnice. Odbudowana 1952-53, po rozbiórce wszystkich ścian i sklepień, wg proj. Mieczysława Kuźmy i Józefa Chodaczka, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944, zachowującego klasycy styczne cechy fasady z ok. 1770, z pominięciem balkonu na piętrze i zmianą otworów przyziemia. - Czterokondygnacjowa, z mieszkalnym poddaszem, trzytraktowa.
1898 własność Deptucha, 1909-15 Wachulskiego.
Od 1915 należała do Towarzystwa Wydawniczego w Warszawie, mieściła się tu oficyna wydawniczo-księgarska Jakuba Mortkowicza. 1928 polichromię fasady wyk. Stanisław Kazimierz Ostrowski.
Po zniszczeniu 1944 zachowane piwnice. Odbudowana 1952-53, po rozbiórce wszystkich ścian i sklepień, wg proj. Mieczysława Kuźmy i Józefa Chodaczka, w nawiązaniu do stanu sprzed 1944, zachowującego klasycy styczne cechy fasady z ok. 1770, z pominięciem balkonu na piętrze i zmianą otworów przyziemia. - Czterokondygnacjowa, z mieszkalnym poddaszem, trzytraktowa.
Na parterze znajduje się jeden z największych sklepów jubilerskich na Starym Mieście
Art Gallery Amber. Silver Line. tel. 22 831 69 61
Art Gallery Amber. Silver Line. tel. 22 831 69 61
Rynek 13, hip. 8, kamienica Pod Lwem (Twardostojewska, Wilczkowska, Erlerowska). Narożna ul. Świętojańskiej. Zbudowana ok. 1428 przez właściciela. Piotra Pachoła. Zapewne wówczas jednotraktowa, parokondygnacjowa z ostrołukowymi wnękami sięgającymi piętra w elewacji od ul. Świętojańskiej. W drugiej połowie w. XV posesja własnością Jana Swigno, na przełomie w. XV i XVI burmistrza Macieja Twardostoja, a od 1504 Jana Wilczka. Przez dwóch ostatnich przebudowana. 1508 zbudowana murowana oficyna (zob. ul. Świętojańska nr 13), a 1513 dostawiony tylny trakt kamienicy. 1572-1620 własność rodziny kupców i złotników Erlerów, którzy zapewne przebudowali kamienicę na trzytraktową. 1656 groziła zawaleniem, odbudowana 1669 przez ówczesnego właściciela Klaudiusza Henrietta, rajcę, zyskała szczyt wieńczący fasadę. Około połowy w. XVIII kamienicę z domem tylnym nabył Ambroży Tomasz Czempiński, regent metryki skarbu koronnego, przebudowując ją wprowadził pomieszczenia mieszkalne w poddaszu z przebitymi w szczycie oknami; w narożniku umieścił płaskorzeźbę lwa, nawiązując do herbu rodzinnego. W. XIX własność rodziny Minde, a od 1908 ich spadkobierców Nake-Nakęskich. Od 1915 siedziba oficyny księgarsko-wydawniczej Jakuba Mortkowicza (połączona w parterze z sąsiednią kamienicą Rynek nr 11). 1928 odkrycie wnęk gotyckich od ul. Świętojańskiej i zamurowanie ich. 1928-29 fasada dekorowana polichromią proj. Zofii Stryjeńskiej.
Po zniszczeniu 1944 odbudowana 1952-53 wg proj. Mieczysława Kuźmy i Józefa Chodaczka, wg stanu sprzed 1944, z zachowaniem części ocalałych: sklepionych piwnic i parteru, ściany frontowej do gzymsu wieńczącego, części elewacji od ul. Świętojańskiej; szczyt rekonstruowany. - Trzykondygnacjowa z mieszkalnym poddaszem.
W dawnym sklepie tylnym gotycka ostrołukowa wnęka, zachowana po 1944 z resztką polichromii, rozebrana i odtworzona. W narożu kamienicy, na wysokości pierwszego piętra płaskorzeźba kamienna ze złoceniami przedstawiająca lwa , połowa w. XVIII, zachowana, odrestaurowana. Fasadę zdobi częściowo zachowana, zrekonstruowana polichromia proj. Zofii Stryjeńskiej i nowe sgraffito Edmunda Burke.
Elewacja od ul. Świętojańskiej dwudzielna, zgodnie z obecną numeracją. Część lewa (od rynku), odpowiadająca przedniemu traktowi kamienicy trzyosiowa, o asymetrycznym rozstawie otworów; w przyziemiu nowo projektowane portal, okienko i okno wystawowe w kamiennych opaskach, w górnych kondygnacjach opaski okienne i dekoracja sgraffitowa, analogiczne jak od strony Rynku. Na wysokości I p. zegar słoneczny 1953 proj. Tadeusza Przypkowskiego (od strony Świętojańskiej i Zapiecka).
W dawnym sklepie tylnym gotycka ostrołukowa wnęka, zachowana po 1944 z resztką polichromii, rozebrana i odtworzona. W narożu kamienicy, na wysokości pierwszego piętra płaskorzeźba kamienna ze złoceniami przedstawiająca lwa , połowa w. XVIII, zachowana, odrestaurowana. Fasadę zdobi częściowo zachowana, zrekonstruowana polichromia proj. Zofii Stryjeńskiej i nowe sgraffito Edmunda Burke.
Elewacja od ul. Świętojańskiej dwudzielna, zgodnie z obecną numeracją. Część lewa (od rynku), odpowiadająca przedniemu traktowi kamienicy trzyosiowa, o asymetrycznym rozstawie otworów; w przyziemiu nowo projektowane portal, okienko i okno wystawowe w kamiennych opaskach, w górnych kondygnacjach opaski okienne i dekoracja sgraffitowa, analogiczne jak od strony Rynku. Na wysokości I p. zegar słoneczny 1953 proj. Tadeusza Przypkowskiego (od strony Świętojańskiej i Zapiecka).
