Niższe podatki? Przedsiębiorców i samozatrudnionych czeka od nowego roku rewolucja.
16.04.2025, 05:31 - Leszek Kostrzewski - Gazeta Wyborcza
Tysiące przedsiębiorców może w tym roku korzystniej odliczać składkę zdrowotną od podatku. Dzięki temu więcej pieniędzy zostaje im w kieszeniach. Ale uwaga: przegłosowana właśnie przez Sejm ustawa wszystko zmienia. Oto wyliczenia kto straci, a kto zyska.
- Przeczytałem dokładnie nową ustawę o obniżeniu składki zdrowotnej od 2026 r. i jest tam zapis, o którym nikt nie mówi. Wszyscy zapewniają , że zmniejszy się składka na NFZ, ale pomijają kolejne punkty. A przecież one wprowadzają prawdziwą rewolucję w odliczaniu podatków przedsiębiorcom i samozatrudnionym - poinformował nas pan Andrzej, od 12 lat prowadzący własną działalność.
Rzeczywiście, pan Andrzej ma rację. Nowa ustawa nie tylko zmienia wysokość składki zdrowotnej, ale też wprowadza nowe zasady w odliczaniu składki od podatków.
Wyliczenia zmian
Jakie dziś obowiązują przepisy w sprawie odliczeń? Zacznijmy od przedsiębiorców rozliczających się liniowo. Zapłaconą składkę zdrowotną mogą oni zaliczać do kosztów uzyskania przychodów lub odliczać od podstawy opodatkowania. Ustawodawca jednak ograniczył roczną wartość odliczenia. Co roku ustalana jest na nowym poziomie. W 2025 r. wynosi 12,9 tys. zł.
Limit ten oznacza, że przedsiębiorcy mogli w tym roku odliczyć całą składkę zdrowotną od dochodu wynoszącego 263 265 zł.
A co z pozostałymi przedsiębiorcami? Podatnicy rozliczający się skalą podatkową nie mogą liczyć na żadne preferencje. Nie mają możliwości odliczania jej od dochodu, ani zaliczania w koszty.
Natomiast przedsiębiorcy rozliczający się ryczałtem ewidencjonowanym mają możliwość pomniejszenia przychodu do opodatkowania o połowę zapłaconej składki zdrowotnej.
Odliczenia mogą dokonać też przedsiębiorcy na karcie podatkowej. W ich przypadku podatek jest obniżany o 19 proc. zapłaconej składki zdrowotnej.
Co z odliczeniami?
Tyle że te wymienione wyżej zasady odliczania mają zmienić się od 2026 r. To właśnie zakłada przegłosowana przez Sejm ustawa o obniżce składki zdrowotnej dla przedsiębiorców.
- Ustawa, oprócz tego, że zmienia zasady wyliczania składki zdrowotnej, znosi też możliwość odliczania tej składki od podstawy opodatkowania lub zaliczania w koszty dla podatników rozliczających się liniowo. Prawa do odliczania składki stracą też osoby na ryczałcie i przedsiębiorcy "na karcie". Reasumując, od 2026 r. znikną przywileje podatkowe z tytułu zapłaconej składki zdrowotnej - tłumaczy nam Piotr Juszczyk, główny doradca podatkowy firmy InFakt.
Co to dokładnie oznacza dla przedsiębiorców? Pokażemy to na przykładzie. Zacznijmy od liniowców. Przedsiębiorca rozliczający się liniowo i osiągający w tym roku dochód na poziomie 5 tys. zł miesięcznie, opłaca składkę zdrowotną w wysokości 314,96 zł. Składka ta jednocześnie stanowi koszt uzyskania przychodu, co pozwala obniżyć podatek o ok. 60 zł miesięcznie.
W przyszłym roku – zakładając, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie do 5 tys. zł – przedsiębiorca na podatku liniowym, przy takim samym dochodzie, zapłaci składkę zdrowotną w wysokości 337,50 zł. To oznacza wzrost o ok. 23 zł, a jednocześnie brak możliwości obniżenia podatku. Efekt? Łączne obciążenie rośnie o ponad 80 zł miesięcznie. A to oznacza, że w przypadku liniowców z najniższymi dochodami trzeba się liczyć z wyższymi daninami w porównaniu z 2025 r.
Podobna sytuacja czeka przedsiębiorców rozliczających się w formie karty podatkowej. Obecnie mogą oni, jak już wspomnieliśmy, pomniejszyć swój podatek o 19 proc. zapłaconej składki zdrowotnej – czyli o ok. 60 zł miesięcznie. W przyszłym roku nie będą już mogli tego zrobić, co przełoży się na realny wzrost obciążeń.
Ile więc zapłacą składki na NFZ w 2026 r.? Nadal będzie ona wyliczana jako 9 proc. z kwoty 75 proc. płacy minimalnej. Zakładając, że ta ostatnia wzrośnie do ok. 5 tys. zł, składka ta wzrośnie z 314,96 zł do ok. 337 zł. Przy jednoczesnym braku możliwości odliczeń w sumie ich całe obciążenie zwiększy się też o ponad 80 zł. Tę wyższą stawkę będą musieli zapłacić wszyscy przedsiębiorcy na karcie, a jest ich ok. 50 tys.
Samozatrudniony na ryczałcie
Piotr Juszczyk tłumaczy, że nieco inaczej wygląda sytuacja w przypadku ryczałtowców. Ta grupa przedsiębiorców może dziś pomniejszyć podstawę opodatkowania o 50 proc. zapłaconej składki zdrowotnej. Najniższa składka w tym roku wynosi 461,66 zł, natomiast w przyszłym spadnie do poziomu ok. 337,50 zł – czyli o ok. 124 zł. Po zniesieniu odliczeń nawet przy najwyższej stawce ryczałtu (17 proc.) przedsiębiorca oszczędzi w przyszłym roku maksymalnie 39 zł.
Mimo zniesienia odliczeń ta grupa zyska na zmianach (choć oczywiście mniej niż gdyby odliczenia zostały). Zwłaszcza ci, których w przyszłym roku przychód nie przekroczy ok. 335 tys. zł. Oni będą bowiem płacić stałą kwotę składki (szczegóły rozliczania składki po zmianach wyjaśniamy niżej).
Stracą jednak ryczałtowcy z najwyższymi przychodami.
Przykład: przy przychodzie rocznym 1 mln zł, miesięczna składka zdrowotna wzrośnie o ponad 900 zł. Przy przychodzie 2 mln zł – już o ok. 3800 zł miesięcznie!
Ale warto podkreślić, że przychód nie zawsze oddaje realną sytuację finansową przedsiębiorcy. Osoba osiągająca przychód w wysokości 2 mln zł rocznie może mieć nawet 1,5 mln zł kosztów.
O ile zmniejszy się składka?
Wszystkie zmiany w odliczeniach składki zdrowotnej mają wejść w życie od początku 2026 r.
A na czym ma polegać zasadnicza reforma składki na NFZ?
Po zmianie liniowcy i osoby na skali podatkowej mają płacić składkę ryczałtową 9 proc. od 75 proc. minimalnej pensji, ale do progu dochodu odpowiadającego 1,5-krotności przeciętnego wynagrodzenia w ciągu roku. Natomiast jeśli ktoś przekroczy limit 1,5-krotności przeciętnego wynagrodzenia, zapłaci od nadwyżki składkę w wysokości 4,9 proc.
Zmiany mają objąć też ryczałtowców. Po reformie będą płacić stałą składkę, 9 proc. od 75 proc. minimalnego wynagrodzenia – w przypadku przedsiębiorców osiągających w danym miesiącu przychód do wysokości trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia w skali roku. Gdy ktoś przekroczy trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia, będzie płacił od nadwyżki 3,5 proc.
Zmieni się też składka dla przedsiębiorców na karcie podatkowej oraz dla tzw. osób współpracujących. Wyniesie 9 proc. liczone od 75 proc. minimalnego wynagrodzenia.
W sumie, jak zapewniał resort finansów, na zmianie ma zyskać 2 mln 450 tys. przedsiębiorców. Mają oni zaoszczędzić 4,6 mld zł. Straci tylko 130 tys. ryczałtowców z najwyższymi przychodami.
- Tyle że po uwzględnieniu braku odliczeń składki od podatków okazuje się, że straci więcej przedsiębiorców. Do stratnych w porównaniu z tym rokiem trzeba bowiem zaliczyć tych na karcie i część liniowców z najniższymi dochodami - analizuje Juszczyk.
Zmiany mają wejść od początku 2026 r. Jest tylko jeden warunek. Jaki? Ustawę musi (po przejściu przez Senat) podpisać prezydent. Czy podpisze?
Szefowa Kancelarii Prezydenta Małgorzata Paprocka poinformowała, że do kancelarii już wpływają wnioski o zawetowanie noweli. - Na pewno wszystkie takie głosy będą przez prezydenta analizowane. (...) Bez wątpienia najistotniejsze jest bezpieczeństwo zdrowotne obywateli — powiedziała w rozmowie z radiem TOK FM.
Stosowne tabele i wylicznia pod adresem:
https://grantthornton.pl/publikacja/skladka-zdrowotna-dla-przedsiebiorcow-od-2026-r-nowa-propozycja-wyliczenia/#pid=2
16.04.2025, 05:31 - Leszek Kostrzewski - Gazeta Wyborcza
Tysiące przedsiębiorców może w tym roku korzystniej odliczać składkę zdrowotną od podatku. Dzięki temu więcej pieniędzy zostaje im w kieszeniach. Ale uwaga: przegłosowana właśnie przez Sejm ustawa wszystko zmienia. Oto wyliczenia kto straci, a kto zyska.
- Przeczytałem dokładnie nową ustawę o obniżeniu składki zdrowotnej od 2026 r. i jest tam zapis, o którym nikt nie mówi. Wszyscy zapewniają , że zmniejszy się składka na NFZ, ale pomijają kolejne punkty. A przecież one wprowadzają prawdziwą rewolucję w odliczaniu podatków przedsiębiorcom i samozatrudnionym - poinformował nas pan Andrzej, od 12 lat prowadzący własną działalność.
Rzeczywiście, pan Andrzej ma rację. Nowa ustawa nie tylko zmienia wysokość składki zdrowotnej, ale też wprowadza nowe zasady w odliczaniu składki od podatków.
Wyliczenia zmian
Jakie dziś obowiązują przepisy w sprawie odliczeń? Zacznijmy od przedsiębiorców rozliczających się liniowo. Zapłaconą składkę zdrowotną mogą oni zaliczać do kosztów uzyskania przychodów lub odliczać od podstawy opodatkowania. Ustawodawca jednak ograniczył roczną wartość odliczenia. Co roku ustalana jest na nowym poziomie. W 2025 r. wynosi 12,9 tys. zł.
Limit ten oznacza, że przedsiębiorcy mogli w tym roku odliczyć całą składkę zdrowotną od dochodu wynoszącego 263 265 zł.
A co z pozostałymi przedsiębiorcami? Podatnicy rozliczający się skalą podatkową nie mogą liczyć na żadne preferencje. Nie mają możliwości odliczania jej od dochodu, ani zaliczania w koszty.
Natomiast przedsiębiorcy rozliczający się ryczałtem ewidencjonowanym mają możliwość pomniejszenia przychodu do opodatkowania o połowę zapłaconej składki zdrowotnej.
Odliczenia mogą dokonać też przedsiębiorcy na karcie podatkowej. W ich przypadku podatek jest obniżany o 19 proc. zapłaconej składki zdrowotnej.
Co z odliczeniami?
Tyle że te wymienione wyżej zasady odliczania mają zmienić się od 2026 r. To właśnie zakłada przegłosowana przez Sejm ustawa o obniżce składki zdrowotnej dla przedsiębiorców.
- Ustawa, oprócz tego, że zmienia zasady wyliczania składki zdrowotnej, znosi też możliwość odliczania tej składki od podstawy opodatkowania lub zaliczania w koszty dla podatników rozliczających się liniowo. Prawa do odliczania składki stracą też osoby na ryczałcie i przedsiębiorcy "na karcie". Reasumując, od 2026 r. znikną przywileje podatkowe z tytułu zapłaconej składki zdrowotnej - tłumaczy nam Piotr Juszczyk, główny doradca podatkowy firmy InFakt.
Co to dokładnie oznacza dla przedsiębiorców? Pokażemy to na przykładzie. Zacznijmy od liniowców. Przedsiębiorca rozliczający się liniowo i osiągający w tym roku dochód na poziomie 5 tys. zł miesięcznie, opłaca składkę zdrowotną w wysokości 314,96 zł. Składka ta jednocześnie stanowi koszt uzyskania przychodu, co pozwala obniżyć podatek o ok. 60 zł miesięcznie.
W przyszłym roku – zakładając, że minimalne wynagrodzenie wzrośnie do 5 tys. zł – przedsiębiorca na podatku liniowym, przy takim samym dochodzie, zapłaci składkę zdrowotną w wysokości 337,50 zł. To oznacza wzrost o ok. 23 zł, a jednocześnie brak możliwości obniżenia podatku. Efekt? Łączne obciążenie rośnie o ponad 80 zł miesięcznie. A to oznacza, że w przypadku liniowców z najniższymi dochodami trzeba się liczyć z wyższymi daninami w porównaniu z 2025 r.
Podobna sytuacja czeka przedsiębiorców rozliczających się w formie karty podatkowej. Obecnie mogą oni, jak już wspomnieliśmy, pomniejszyć swój podatek o 19 proc. zapłaconej składki zdrowotnej – czyli o ok. 60 zł miesięcznie. W przyszłym roku nie będą już mogli tego zrobić, co przełoży się na realny wzrost obciążeń.
Ile więc zapłacą składki na NFZ w 2026 r.? Nadal będzie ona wyliczana jako 9 proc. z kwoty 75 proc. płacy minimalnej. Zakładając, że ta ostatnia wzrośnie do ok. 5 tys. zł, składka ta wzrośnie z 314,96 zł do ok. 337 zł. Przy jednoczesnym braku możliwości odliczeń w sumie ich całe obciążenie zwiększy się też o ponad 80 zł. Tę wyższą stawkę będą musieli zapłacić wszyscy przedsiębiorcy na karcie, a jest ich ok. 50 tys.
Samozatrudniony na ryczałcie
Piotr Juszczyk tłumaczy, że nieco inaczej wygląda sytuacja w przypadku ryczałtowców. Ta grupa przedsiębiorców może dziś pomniejszyć podstawę opodatkowania o 50 proc. zapłaconej składki zdrowotnej. Najniższa składka w tym roku wynosi 461,66 zł, natomiast w przyszłym spadnie do poziomu ok. 337,50 zł – czyli o ok. 124 zł. Po zniesieniu odliczeń nawet przy najwyższej stawce ryczałtu (17 proc.) przedsiębiorca oszczędzi w przyszłym roku maksymalnie 39 zł.
Mimo zniesienia odliczeń ta grupa zyska na zmianach (choć oczywiście mniej niż gdyby odliczenia zostały). Zwłaszcza ci, których w przyszłym roku przychód nie przekroczy ok. 335 tys. zł. Oni będą bowiem płacić stałą kwotę składki (szczegóły rozliczania składki po zmianach wyjaśniamy niżej).
Stracą jednak ryczałtowcy z najwyższymi przychodami.
Przykład: przy przychodzie rocznym 1 mln zł, miesięczna składka zdrowotna wzrośnie o ponad 900 zł. Przy przychodzie 2 mln zł – już o ok. 3800 zł miesięcznie!
Ale warto podkreślić, że przychód nie zawsze oddaje realną sytuację finansową przedsiębiorcy. Osoba osiągająca przychód w wysokości 2 mln zł rocznie może mieć nawet 1,5 mln zł kosztów.
O ile zmniejszy się składka?
Wszystkie zmiany w odliczeniach składki zdrowotnej mają wejść w życie od początku 2026 r.
A na czym ma polegać zasadnicza reforma składki na NFZ?
Po zmianie liniowcy i osoby na skali podatkowej mają płacić składkę ryczałtową 9 proc. od 75 proc. minimalnej pensji, ale do progu dochodu odpowiadającego 1,5-krotności przeciętnego wynagrodzenia w ciągu roku. Natomiast jeśli ktoś przekroczy limit 1,5-krotności przeciętnego wynagrodzenia, zapłaci od nadwyżki składkę w wysokości 4,9 proc.
Zmiany mają objąć też ryczałtowców. Po reformie będą płacić stałą składkę, 9 proc. od 75 proc. minimalnego wynagrodzenia – w przypadku przedsiębiorców osiągających w danym miesiącu przychód do wysokości trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia w skali roku. Gdy ktoś przekroczy trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia, będzie płacił od nadwyżki 3,5 proc.
Zmieni się też składka dla przedsiębiorców na karcie podatkowej oraz dla tzw. osób współpracujących. Wyniesie 9 proc. liczone od 75 proc. minimalnego wynagrodzenia.
W sumie, jak zapewniał resort finansów, na zmianie ma zyskać 2 mln 450 tys. przedsiębiorców. Mają oni zaoszczędzić 4,6 mld zł. Straci tylko 130 tys. ryczałtowców z najwyższymi przychodami.
- Tyle że po uwzględnieniu braku odliczeń składki od podatków okazuje się, że straci więcej przedsiębiorców. Do stratnych w porównaniu z tym rokiem trzeba bowiem zaliczyć tych na karcie i część liniowców z najniższymi dochodami - analizuje Juszczyk.
Zmiany mają wejść od początku 2026 r. Jest tylko jeden warunek. Jaki? Ustawę musi (po przejściu przez Senat) podpisać prezydent. Czy podpisze?
Szefowa Kancelarii Prezydenta Małgorzata Paprocka poinformowała, że do kancelarii już wpływają wnioski o zawetowanie noweli. - Na pewno wszystkie takie głosy będą przez prezydenta analizowane. (...) Bez wątpienia najistotniejsze jest bezpieczeństwo zdrowotne obywateli — powiedziała w rozmowie z radiem TOK FM.
Stosowne tabele i wylicznia pod adresem:
https://grantthornton.pl/publikacja/skladka-zdrowotna-dla-przedsiebiorcow-od-2026-r-nowa-propozycja-wyliczenia/#pid=2